مهمترین مباحث روانشناسی کودک و نوجوان

افزودن به علاقه‌مندی

مهمترین مباحث روانشناسی کودک و نوجوان

همه ما یک زمانی بچه بودیم، شیطنت می کردیم، از خوشحالی با یک آب نبات بالا و پایین می پریدیم و وقتی پدر و مادرمان عصبانی می شدند اشک می ریختیم. در دنیای کودکی با مسائل ریز و درشت مواجه شدیم و درس هایی آموختیم، ما بزرگ شدیم و آرزوی تشکیل خانواده و بچه دار شدن داشتیم. کارهایی که ما دوست داشتیم والدینمان انجام دهند و انجام نمی دهند و می خواهیم برای فرزندانمان انجام دهیم.

ما برای آنها آرزوهای کوچک و بزرگ داریم، دیگر مثل زمان ما نیست، ما بچه هایمان را مثل پر قو بزرگ می کنیم. با کوچکترین مشکلی سریع ناامید می شویم و به دنبال متخصص می گردیم. به دنبال روانشناس کودک هستیم تا فرزندمان آسیب نبیند که شاید خودمان قبلا دیده ایم.

مهم ترین زمان برای شکل گیری شخصیت یک فرد دوران کودکی است. در این دوران والدین باید به جنبه های مختلف رشد کودک توجه داشته باشند زیرا عدم توجه و کوتاهی در این امر آسیب های جبران ناپذیری به شخصیت و آینده کودک وارد می کند. علاوه بر رشد جسمانی، جنبه رشد کودک مستلزم توجه به سایر جنبه های ذهنی کودک از جمله جنبه های روانی، اجتماعی، فکری، عاطفی و شخصیتی است.

روانشناسی کودک و نوجوان چیست؟

روانشناسی کودک و نوجوان شاخه ای از علم روانشناسی است که به مطالعه و بررسی علمی و دقیق تغییرات جسمی، روانی، عاطفی و عملکرد اجتماعی کودکان و نیازهای آنها می پردازد. والدین با کمک علم روانشناسی می توانند موثرترین روش های تربیتی و مفیدترین شیوه فرزندپروری را بیاموزند و با فرزندان خود ارتباط بهتری برقرار کنند.

هدف از مطالعه روانشناسی کودکان، حمایت، مراقبت و فراهم آوردن امکانات و تسهیلات برای رشد همه جانبه کودکان و شکوفایی همه پتانسیل ها و ظرفیت های درونی آنهاست.

در روانشناسی کودک و نوجوان، روی درمان مسائل روانی، شناختی، عاطفی، رشدی و رفتاری کودکان و نوجوانان کار می شود. در عین حال، آسیب‌پذیری‌های بیولوژیکی و مشکلات مربوط به نقص‌های شناختی، سلامت، استرس، مواجهه با تغییرات رشدی و مشکلات زمینه اجتماعی بررسی و درمان می‌شوند.

در واقع روانشناسان کودکان و نوجوانان را از نظر اختلالات روانی ارزیابی می کنند و با برقراری ارتباط با آنها مشکلات زیادی را می شنوند که نمی توانند با کسی در میان بگذارند و اقدامات لازم را برای رفع آنها انجام می دهند.

مهمترین مباحث روانشناسی کودک و نوجوان

ضرورت روانشناسی کودک و نوجوان

هدف از مطالعه روانشناسی کودک و نوجوان تعیین الگوی طبیعی برای زندگی کودکان و نوجوانان است و از این طریق می توان انحرافات، مشکلات و رفتارهای نادرست را شناسایی کرد، مسئولیت ها و وظایف خود را شناخت و اجرا کرد.
الگوی طبیعی رشد کودک و نوجوان در مراحل مختلف سنی دارای اصول و قواعد خاصی است و آگاهی والدین از اصول روانشناسی کودک و نوجوان بسیار مهم است.

انسان از همان ابتدای زندگی این توانایی را دارد که جسم و روح خود را در کنار هم پرورش دهد و این دوران بهترین زمان برای رشد شخصیت انسان با توجه به استعدادها و توانایی هایش است.

تفاوت انسان با سایر موجودات زنده در ویژگی تزکیه روح و روان برای شکل دادن به شخصیت است. مرحله رشد انسان در جنبه ها و ابعاد مختلف زندگی از بدو تولد تا ۱۸ سالگی است.

روند رشد انسان در مقایسه با سایر موجودات از جنبه فیزیکی متفاوت است. مثلاً وقتی نوزاد به دنیا می آید نیاز به مراقبت ۱۰۰ درصدی والدین دارد تا به تنهایی قادر به انجام کاری نباشد در حالی که در حیوانات این موضوع متفاوت است. مثلاً گوسفندی بعد از تولد می تواند روی پای خود بایستد و نیازی به کمک زیاد دیگران ندارد. بعد از اینکه نوزاد به بلوغ جسمی رسید، نیاز به مراقبت در جامعه دارد.

مهمترین مباحث روانشناسی کودک چیست؟

بررسی ابعاد رشدی مختلف درکودک:

روانشناسی کودک به بررسی رشد کودک در تمامی ابعاد جسمی، ذهنی، روحی، عاطفی، روانی، اجتماعی، شخصیتی و اخلاقی می پردازد و با ارائه اطلاعات لازم و ضروری در این زمینه، شرایط مساعدی را برای هر مرحله از رشد مناسب می سازد. این کودک و آموزش های لازم را توصیف می کند.

بررسی و بیان نیازهای رشد کودک در هرمرحله:

هر مرحله از رشد کودک و نوجوان در ابعاد مختلف نیازمند امکانات و توجه ویژه و فراهم آوردن شرایط ایده آل برای رشد مناسب است. روانشناسی کودک با تعیین ویژگی های هر دوره سنی، نیازهای لازم برای کودک و چالش ها و بحران های هر مرحله، به والدین کمک می کند تا رفتارها و ویژگی های عادی و غیرعادی را تشخیص دهند و در صورت بروز مشکل، در اسرع وقت اقدام به درمان کنند و تا حد ممکن آن را بهبود بخشید.

بررسی و مطالعه شیوه فرزندپروری:

نحوه برقراری رابطه مادر و فرزند از روز اول تولد، باعث شکل گیری دلبستگی کودک و تیپ شخصیتی او می شود. روانشناسی کودک و نوجوان نحوه تعامل والدین با آنها را توصیف می کند و اطلاعات ارزشمندی را در اختیار شما قرار می دهد تا بتوانید فرزندانی سالم تر، شادتر و موفق تر تربیت کنید. آگاهی والدین از شیوه های صحیح فرزند پروری صحیح محیط رشد و یادگیری کودک را غنی می کند.

پیشگیری و مداخله در درمان مشکلات روانی و رفتاری:

پیشگیری از مشکلات روانی، عاطفی و رفتاری در کودکان و نوجوانان اولین هدف روانشناسی کودک است. دانستن الگوی رشد طبیعی فرزندانمان به ما کمک می کند تا تفاوت ها و ناهنجاری ها را زود متوجه شویم و به موقع از آنها مراقبت کنیم.

مهمترین مباحث روانشناسی کودک و نوجوان

روانشناسی نوجوان :

یکی از چالش برانگیزترین دوران زندگی انسان، نوجوانی است. پس از پشت سر گذاشتن دوران کودکی، فرد وارد دوره نوجوانی می شود. این دوره از ۱۳ تا ۱۶ سالگی است. نوجوانان به بلوغ جسمانی رسیده اند و در انجام وظایف حیاتی خود مانند خوردن و خوابیدن مستقل هستند و نیازی به کمک دیگران ندارند. اما در ابعاد دیگر مانند رشد اجتماعی و عاطفی نیاز به توجه و کمک والدین و اطرافیان دارد.

در این سن نوجوانی که وارد جامعه می شود بیشتر با همسالان خود و کمتر با والدین خود ارتباط برقرار می کند. نوجوانان بیشتر از والدین خود تحت تأثیر جنسیت خود یا جنس مخالف هستند. در این دوران سعی کنید رفتار دوستانه ای با نوجوان خود داشته باشید و مستقیماً در امور او دخالت نکنید. نوجوان در این سن بسیار حساس و آسیب پذیر است، به همین دلیل مطالعه روانشناسی نوجوان ضروری است.

مهمترین مباحث روانشناسی نوجوان چیست؟

در این شاخه از روانشناسی به بررسی رفتار فردی و بررسی مشکلات روانی و فردی و اجتماعی در دوران نوجوانی می پردازد. چالش‌های نوجوان شامل فکر کردن به خود، داشتن هویت و شخصیت پایدار و استقلال فکری و رفتاری است.

 رشد جسمانی :

در این سن، رشد فیزیکی نوجوان ادامه می یابد و تغییراتی در صورت (فک، صورت، بینی، گونه ها) رخ می دهد. تغییر صدای نوجوان برای دیگران محسوس است. سرعت رشد فرد در این دوره به علل مختلفی از جمله ژنتیک، شرایط خانوادگی، کیفیت تغذیه بستگی دارد و در برخی افراد این رشد سریع و در برخی دیگر کند است.

رشد جنسی :

در نتیجه رشد و فعالیت هورمون های میانی غده هیپوفیز در بدن، عملکرد غدد فوق کلیوی را تحت تاثیر قرار داده و باعث رشد قد و ایجاد جوش به خصوص در صورت می شود. این روند بیشتر در سنین نوجوانی دیده می شود. زمان رسیدن به بلوغ جنسی معمولاً در دوران نوجوانی است و زمان آن بر اساس علل نژادی و ژنتیکی در هر فرد متفاوت است.

رشد شناختی :

رشد شناختی شامل مراحلی مانند نحوه تفکر، استدلال و درک یک شخص است. در نوجوانی، فرد در مورد مسائل زندگی نوعی تفکر دارد که به آن تفکر انتزاعی می گویند. تفکر انتزاعی به انسان این امکان را می دهد که از جنبه های فلسفی، سیاسی، اخلاقی و مذهبی به مسائل بیندیشد.

نوجوانان نسبت به مسائل ایده آل گرا هستند و از وضعیت فعلی راضی نیستند و تمایل دارند در آینده چیزها را بهتر ببینند. نوجوان در این دوره شخصیت قهرمان را دوست دارد و به دنبال ماجراجویی در زندگی است. در این دوران والدین و اطرافیان باید سعی کنند روحیه اعتماد به نفس نوجوان را تقویت کنند و او را در درک و فهم کمک کنند.

چه کسانی باید به روانشناس کودک و نوجوان مراجعه کنند؟

مهمترین مباحث روانشناسی کودک و نوجوان

اگر علائم یا نشانه های اختلال سلامت روان در کودک یا نوجوان خود مشاهده کردید، حتماً باید او را نزد روانشناس کودک و نوجوان ببرید. یک  درمانگر می تواند اختلالات رفتاری، اختلالات رشدی، اختلالات خوردن، افسردگی و سایر مشکلات کودکان شما را در هر سنی، از کودک تا نوجوان، ارزیابی و درمان کند.

اگر بخواهیم این مشکلات را واضح تر بیان کنیم شامل موارد زیر است:

  • سوء استفاده از جمله آزار جسمی، عاطفی و جنسی یا بی توجهی به کودک
  • اعتیاد به بازی و اینترنت و هرچیز دیگر
  • اختلالات در رشد و یادگیری از جمله اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)، ناتوانی ذهنی، اختلال اوتیسم،  اختلالات ارتباطی و ناتوانی در خواندن و نوشتن
  • اختلالات رفتار مخرب مثل نافرمانی و …
  • اختلالات خوردن از جمله بی اشتهایی، پرخوری عصبی
  • اختلالات روانی مانند فوبیا، افسردگی، اضطراب، اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD)، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلال دوقطبی، و اسکیزوفرنی
  • اختلالات خواب مثل بی خوابی، کابوس، و راه رفتن در خواب
  • مسائل مربوط به جنسیت، مشکلات عزت نفس و …

چگونه یه روانشناس خوب کودک و نوجوان در تهران پیدا کنیم؟

همانطور که می دانید هر روانشناسی در برخی زمینه ها تخصص دارد و قطعا روانشناسان زیادی در تهران در زمینه کودک و نوجوان وجود دارد.

از آنجایی که حل نکردن مشکلات کودکان می تواند مشکلات جدی تری را در سنین نوجوانی و بالاتر ایجاد کند، بهتر است برای حل هر چه سریعتر مشکلات فرزندان خود به روانشناس و متخصص در حوزه کودک و نوجوان مراجعه کنید تا شاهد آسیب های بزرگتر در فرزندان عزیزتان نباشید.

مرکز تخصصی روان‌شناسی و آموزش هماسای با تیمی از بهترین روانشناسان تهران آماده ارائه کلیه خدمات و پاسخگویی به سوالات شما در زمینه روانشناسی کودک و نوجوان می باشد.